Proje hakkında ve yöntem
Çağdaş Rusçadaki yapay zekâ terimlerini, kaynaklarına ulaşılabilen ve Rusça öğrenimini destekleyen bir sözlükte bir araya getiriyoruz.
Amaç ve hedef kitle
OZDRU; Rus Dili ve Edebiyatı öğrencileri, Rusça öğrenenler ve yapay zekâ terminolojisiyle ilgilenenler için hazırlanır. Rusça terimleri Türkçe karşılıklar, iki dilde kısa açıklamalar, örnek cümleler ve çekim tablolarıyla birlikte sunar.
İçeriklerin “Yapay Zekâ ile Rusça Öğrenimi” dersinde ek çalışma materyali olarak kullanılması hedeflenir. Ders listeleri yönetim panelinden seçilip yayımlanır; yayımlanmamış listeler öğrencilere açılmaz.
Ön çalışma ve proje hedefleri
25 Ekim 2026 tarihli ön derlemede 40 terim, 40 tekil çekim tablosu ve 80 eğitim cümlesi hazırlanmıştır. Bunlar ön çalışma çıktılarıdır. Proje süresinde en az 70 terim ve 30 alıştırmaya ulaşılması hedeflenir.
Örnek cümle sayısı, tamamlanmış alıştırma sayısı değildir. Çalışma kâğıtları ders için düzenlenebilir materyallerdir; tek başlarına öğrenme başarısının ölçüldüğü anlamına gelmez.
Kaynakları nasıl seçiyoruz?
Yapay zekâ standardı, üniversite kitapları ve ders yayınları ile kurumların resmî teknik belgeleri kullanılır. Kaynağın terimle doğrudan ilişkisi, yazar veya kurum bilgisi ve metne ulaşılabilirliği kaydedilir. PDF kaynaklarında dosyanın sayfası, web kaynaklarında ilgili bölüm ve bağlantı belirtilir. PDF görüntüleyicisindeki sayfa ile basılı sayfa numarası farklı olabilir.
İlk 40 terim, bu kaynaklarda yapay zekâ bağlamında yer alan kavramlardan seçilmiştir. Her kaydın seçim gerekçesi ve dayanak bağlantısı terim ekranındaki “Derleme bilgisi” alanında bulunur. Yalnız web belgesine dayanan dokuz terim için farklı bir kurumun ikinci alan kaynağı da kaydedilmiştir.
Bu derleme, Rusçada en çok kullanılan 40 yapay zekâ teriminin istatistiksel sıralaması değildir. Bir terimin kaynakta bulunması, kökeninin veya Rusçalaşma türünün belirlenmiş olduğu anlamına gelmez.
Bir terimi nasıl hazırlıyoruz?
- Rusça terimi, kaynağını ve kaynak içindeki konumunu kaydederiz.
- Terimin sözlükteki yalın biçimini ve Türkçe karşılığını düzenler; kısa açıklamalarını hazırlarız.
- Çekim tablosunu dil bilgisi kurallarından yararlanarak oluştururuz. Tablonun kaynakta hazır biçimde yer aldığı iddia edilmez.
- Rusça eğitim cümleleri ve Türkçe karşılıkları hazırlarız. Bunlar doğrudan kaynak alıntısı olarak sunulmaz.
- Seçim gerekçesini kaydeder; köken ve sınıflandırma kararlarını, ancak ayrı bir gerekçe ve dayanak varsa belirtiriz.
- Yönetici düzenlemesinin ardından içeriği yayımlar, gerektiğinde kaynak ve açıklamaları güncelleriz.
İlk taslakların hazırlanması, çeviri önerileri ve teknik geliştirmede üretken yapay zekâ desteğinden yararlanılmıştır. Bu destek bir doğrulama kaynağı değildir. Dilsel içeriklerin değerlendirilmesi proje ekibi ve danışmanın sorumluluğundadır; yayımlanmış olmak tek başına danışman onayı anlamına gelmez.
Neleri henüz ölçmüyoruz?
Yıllara göre kullanım yoğunluğu, yaygınlık sıralaması ve sayısal Rusçalaşma puanı için yapılmış bir ölçüm sunmuyoruz. Kaynak kontrolü, etimoloji araştırmasının veya dilbilimsel sınıflandırmanın yerine geçmez. Araştırılmamış özelliklerde kesin karar gösterilmez.
Öğrenme başarısına ilişkin bir etki sonucu da henüz sunulmuyor. İleride yapılacak öğrenci uygulamalarının araştırma yöntemi ve gerekli izinleri danışmanla ayrıca planlanmalıdır.
Düzeltme ve katkı
Sözlükte “Terim öner” veya terim içindeki “Cümle öner” aracılığıyla kaynak bağlantılı öneri gönderilebilir. Öneriler otomatik yayımlanmaz. Yeni terim önerileri yönetici tarafından kabul edilince önce taslak olarak kaydedilir. Örnek cümle önerileri, yönetici incelemesinden sonra ilgili terime eğitim örneği olarak eklenir.
Önerilere telefon, adres, parola veya başka kişisel gizli bilgiler yazmayın. Kaynakların telif hakları hak sahiplerine aittir; bir bağlantının verilmesi, kaynak dosyasının yeniden dağıtım izni olduğu anlamına gelmez.
Başlıca başvuru kaynakları
Bu liste yalnızca kaynak türlerini tanıtır. Her terimin tam künyesi ve doğrudan sayfa/bölüm hedefi, kendi kaynakça alanında bulunur.